Zesde bijeenkomst, 17 september 2011 jl. (met dank aan Ida Lagemaat)
19 deelnemers, 3 organisatoren kwamen bij een op deze netwerkdag in Crea, Amsterdam.
Doel van de dag was bewustmaking van het belang van didactiek en hoe dat in te zetten. En ervaren hoe vaak we onbewust didactisch onze les-trainingsopbouw aanbieden.
Het werd een heel leuke dag, met vooral veel drinken! (dank je wel Marijn)
Na een korte warming up hebben we eerst gezocht naar een definitie voor het begrip “Didactiek”.
De genoemde omschrijvingen:
- De manier waarop je kennis overbrengt met als doel dat mensen het begrijpen.
- De (methodische) manier waarop je anderen laat ontwikkelen
- Bewust nadenken waarom je dingen gaat doen (en hoe)
- Nadenken over wat de voorwaarden zijn om te komen waar je wilt zijn
- Creëren van ideale omstandigheden waarbinnen iemand iets kan leren voor een specifiek doel.
Kernwoorden: bewust – overbrengen – doel
Belang hiervan wordt gedeeld: zonder doel kan je niet didactisch zijn.
De spelvorm die we gebruikten in de warming-up: “ ik zoek mensen..”. Iedereen zit in de kring, behalve 1. Die moet proberen een plaats te veroveren op een van de anderen. Dat doet hij door een vraag te stellen: Ik zoek mensen die.. (vrije invulling). Iedereen voor wie dit geldt wisselt van plaats. Als je opstaat mag je niet weer terug op de eigen stoel. Tijdens die wisseling blijft weer 1 persoon over, die vervolgens met zijn vraag weer een plaats kan veroveren. Waar dit in trainingen nogal eens leidt tot mensen die hun stoelen niet willen verlaten was het hier bijna strijd om wie zijn vraag in het midden kwijt kon. Een energiek begin.
Opdracht: bespreek in tweetallen jouw ervaring over een didactisch goede les.
Na een geanimeerde uitwisseling stelden we de vraag: wat maakte in het gedrag van de ander dat je je verhaal kon vertellen/dat je kon luisteren. We vragen hier niet om de inhoud maar om de houdingsaspecten.
Vanuit alle geluiden hebben we een lijst van objectieve en subjectieve waarnemingen samengesteld die bewust of onbewust kunnen worden ingezet:
Oogcontact betrokkenheid
Knikken Instemmend knikken
Stemgebruik/intonatie Enthousiasme
Pauze’s Sfeer
Interactief Emotie
Beeldende stijl Actieve luisterhouding
Houding Jezelf kwetsbaar durven opstellen
Samenvatten Oordeelloos
Vragen stellen
Spiegelen
Opmerking: Het contact kan o.a. worden verbroken doordat je eigen denken je afleidt.
Een lijst die vast nog verder uitgebreid kan worden maar deze punten kwamen nu naar voren.
We hebben deze lijst gemaakt om meer bewust te maken welke elementen een rol spelen als je als trainer/docent voor de groep staat. Onbewust zet je t vaak al in, bewust maken kan je helpen daar keuzes in te maken.
Na een korte pauze, waarin iedereen even wat drinken nam want dat moest op, werden middels het spel Haaieneiland de groep in subgroepen verdeeld.
Haaieneiland: alle deelnemers moeten steeds in willekeurige groepsgroottes verzamelen. Zo lang ze nog ‘ los’ zijn kunnen ze worden gepakt door de Haaien. Ben je gepakt dan wordt je ook een haai. Na een paar rondes ontstonden 4 ongeveer gelijke groepen.
Deze groepen kregen de opdracht om een workshop van 1 uur voor te bereiden voor een team dat onvoldoende samenwerkt. De doelgroep bepaal je zelf, maak een didactische les met impro om met het team te gaan werken.
Na de voorbereiding heeft elke groep zijn invulling aan de opdrachtgever toegelicht. Er zaten goede lessugessties bij. Omdat we binnen het thema Didaktiek wilden blijven was er geen ruimte om de gemaakte keuzes verder uit te wisselen. Wel een interessante gedachte voor een volgend AIN? De onderbouwing van de bedachte lessen was heel helder, en dat was het aspect dat werd belicht. Heldere doelen, met daarbij passende impro-vormen.
Na de lunch was het thema feedback aan de orde. Deze vorm is door o.a. Sven en Alieke vanuit Baltimore meegenomen. Met dank voor de korte toelichting door. Het panel bestond uit Alieke van Wijk, Maartje van Amersfoort en Jeremiah Flemming. Vanuit hun deskundigheid gaven zij feedback op de twee workshops die door Ger Caspari en Gijs van Bilsen werden gegeven. De overige aanwezigen waren of deelnemer aan de workshop, of toeschouwer en in die laatste rol kon iedereen op papier een vraag of opmerking formuleren. Dit werd dan aan de workhopleider gegeven als overige feedback en gaf de gelegenheid om later daarover in gesprek te gaan.
Deze vorm van feedback leidde ook weer tot gesprek over de kwaliteit van feedback.
En om met het thema van de dag af te sluiten hebben we gevraagd in hoeverre onze opzet didactisch goed in elkaar zat. Ook al waren er wel leerpunten te benoemen, werd de gehele dag als geslaagd ervaren. In de workshop zaten ook voldoende thema’s voor volgende bijeenkomsten. Het nut en belang van het netwerk werd onderstreept.
Nog wat mededelingen:
AIN heeft een facebook pagina. Deze is bedoeld als netwerk instrument, niet om je voorstellingen of wat dies meer zij te promoten. Op de pagina kan iedereen netwerkgerelateerde vragen en informatie kwijt. Bijvoorbeeld ook bruikbare boeken, dvd’s voor in je training. En data voor komende bijeenkomsten. Laat zoveel mogelijk mensen hier lid van worden zodat we een groeiend medium hebben.
Tweede bijeenkomst, 1 maart 2009 jl.
Een verslag van de verschillende workshops, met dank aan de auteurs!
Uitwisselronde Petra Boom
Hoe haal je maximaal rendement uit een bijeenkomst? (voor acteurs)
Verslag door Ingrid Kluft
We hebben gesproken over verschillende onderwerpen:
- Het (niet) gebruiken van cold selling en acquisitie.
- Hoe kun je je programma verbreden en welke mogelijkheden kun je toepassen?
- Inhoud op verzoek
- Inhoud / klantvraag zelf maken door zelf programma’s aan te bieden (cold selling)
- Meestal heb je maar 1 “voordeur”, door zelf programma’s aan te bieden (bv het programma klantgerichtheid) creeer je eigenlijk meerdere voordeuren (ingangen) om bij een bedrijf binnen te komen.
- Dagvoorzitterschap
- Nazorgrapport aanbieden
- Voorzorg enquête aanbieden / interviews vooraf binnen organisatie
- Ondersteunende films aanbieden
- Objectieve observaties doorgeven na afloop van de opdracht
- Wat is het doel van de bijeenkomst (opdracht)? Doelen kunnen zijn:
- Spiegel voorhouden
- Thema’s bespreekbaar maken
- Belangrijk bij het intakegesprek is het contact met de eventuele opdrachtgever. Oprechte interesse, echt in gesprek gaan.
- Gesproken over verschillende verkooptechnieken. Kies je voor een specialisme (uniek zijn in datgene wat je aanbied) of blijf je je richten op meerdere gebieden? Gesproken over de voor en nadelen hiervan.
- We hebben gesproken over het gebruik van folder en flyermateriaal / PR.
- Drop je naam zoveel mogelijk. Het helpt als mensen je naam hebben kunnen zien. Gebruik van multimedia tijdens voorstellingen werkt! Tip: als iemand om jouw visitekaartje vraagt, vraag er meteen 1 terug, dan kun jij contact opnemen.
Uitwisselronde Raymond van Driel
De vertaling van impro-oefening naar de werkpraktijk; verder kijken dan alleen een fun-workshop
Verslag door Michaela Hogenboom
Zullen we spaghetti eten? Ja, en dan nemen we er een lekker visje bij. Goed idee! Zullen we er dan een roomsausje maken voor erbij? Ja, en wat dacht je van chili peper? Ja, en gegrilde mango? JAAA, en dan mixen we er ook kattenvoer door!!!
Dit is zijn ongeveer de kreten die geroepen werden door de enthousiaste duo’s die met een ingebeeld winkelwagentje ‘ja, en’ oefenden. Een heerlijke energie flow, vooral na de lege winkelwagens van de ‘Ja maar’ oefening ervoor.
Al snel werd er over gegaan op de de-brief, want het is niet zomaar een fun workshop met improvisatie. Het doel van ons samenzijn was om de koppeling tussen improvisatie oefeningen en de werkpraktijk te leggen. Er was veel kennis en ervaring aanwezig binnen de groep en Raymond zorgde ervoor dat er naast zijn visie ook ruimte was voor discussie en het uitwisselen van visies over didactische stijlen en spelvarianten. Ook hebben we besproken op welke gebieden improvisatie van toepassing is en waarom. Improvisatie is leren doen, fouten durven maken en je gedragsrepertoire vergroten. Met improvisatie oefeningen kan men leren openstaan te staan voor verandering en sensitiviteit te ontwikkelen. Natuurlijk draagt improvisatie ook bij aan je teamwork vermogen, communicatie vaardigheden en zelfkennis.
Voorbeelden van toepassingsgebieden zijn bij de politie, managers, assertiviteitstraining.
Hier een aantal thema’s waar we op in zijn gegaan;
Hoe de-brief je een oefening? Hoe kan je een oefening in het kader van samenwerking en communicatie zetten? Hoe geef je op die manier een concrete meerwaarde aan je workshop?
Een ding was in ieder geval essentieel in de de-brief volgens Raymond; het antwoord ligt altijd bij de participanten, niet bij de trainer. De rol van de trainer is om het gesprek te faciliteren en de deelnemers zélf de link te laten leggen naar de werkpraktijk; ‘you need to squeeze it in’. De kracht van de trainer is dan vooral het modereren; professionaliteit waarborgen en inspelen op de groep.
Al met al was het een positieve, constructieve workshop vol frisse ideeën en inspiratie materiaal. Niet alleen voor de werkpraktijk, ook voor in de supermarkt bij voorbeeld; wat zullen we vanavond eten, spaghetti?

Uitwisselronde Lieselotte Nooyen en Remco Koffijberg
Klanten!
Verslag door Tess Doucet
Het is fris in de Theaterzaal van het Polanentheater deze zondagmiddag 1 maart. Op het speelvlak een tafel met stoelen, en een flipover. Dat riekt naar rollenspel! Bart deelt hartverwarmend Engelse drop rond en Lieselotte laat ons eerst maar de handen wrijven om een beetje warm te worden. Vervolgens opwarmen: rondlopen over het speelvlak en trio's vormen aan de hand van zelfde soort kleding, haarkleur, schoenen. In elk trio: elkaar iets vertellen over je ervaring met acquisitie in twee minuten. Ook, voor welke uitdaging je nu staat op dat gebied. Oef wat is 2 min kort, vaak klinkt "nog 30 s" en zijn pas twee van de drie aan bod geweest. Dag! Rondlopen en op naar de volgende ontmoeting. Het laatste trio vorm je door op te zoeken wie je nog het slechtste kent. Grappig en ook wel spannend, er ontstaat steeds lichte paniek onder degenen die zich nog eenzaam los temidden van gevormde groepjes bevinden. Gelukkig worden ze gered door de trainer. In het laatste trio: kies een kleur voor elk persoon, rood, groen of blauw. De groentjes gaan een presentatietje voorbereiden op de vraag: "vertel eens iets over jezelf!", onder coaching van de rood en blauw. De zenuwen gierden me door het lijf, want ik heb mezelf -stom!- tot groen bestempeld. Dus straks voor een groep ervaren Impro'ers, van wie ik bijna niemand ken, iets gaan zitten vertellen. Totaal zonder context info over de klant, zijn of haar vraag en persoon, hoe je met elkaar in contact bent gekomen. Hm. Van het oefenen - af en toe kijk ik naar die tafel met die stoelen, en de tribune - word ik nog zenuwachtiger (toch bedankt voor de coaching, Theo en Richard!). Al vlug met alle groentjes naar de gang en een voor een naar de Slachtbank. Op de gang blijken we allemaal zenuwachtig, dat geeft nog wat steun. Als vijfde steek ik mijn verhaal af tegen een Sfinx-achtige Remco. Hij kijkt niet onvriendelijk, maar een leuk gesprek wordt het niet. Wist ik veel dat je ook vragen kan stellen! "vertel eens iets over jezelf..." Pfoe, wat een gedoe!
Meteen na mijn minuut, in het publiek gaan zitten en de volgende kandidaat. Geen stoom afblazen. Vervolgens overleg binnen je trio voor wie je gaat stemmen - het mag er maar een zijn! En dat daarna plenair roepen. Kiezen blijkt haast onmogelijk, en eigenlijk ook wel zo leuk om per groentje te horen wat opviel, en wat goed was. De combinatie contact maken en met enthousiasme je eigen verhaal vertellen (met Passie verkoop je Lassie!) scoort hoog.
In de volgende sessie (met hetzelfde trio) gaat blauw zijn product verkopen aan klant Lieselotte. Met de tip van Remco: elk kenmerk heb zijn voordeel. (gelukkig kunnen we de "b" nu wel gebruiken). Ook de blauwtjes blijken enorm zenuwachtig. Toch lukt het iedereen een goed verhaal te vertellen. Met individuele verschillen, natuurlijk. Weer scoort: contact maken. Verder: jezelf zijn, kiezen wat je wilt verkopen en ook aangeven wat niet. Bij deze ronde is het haast nog moeilijker het kort te houden (uit de zaal klinkt: "elevator pitch"?!), gelukkig komt Remco langs als schoonmaker en dan moet je wel afsluiten.
Time management issues zetten een streep door de geplande derde sessie over bezwaren. Zo blijkt bij de afronding als we een kijk krijgen in de agenda - wat hebben we eigenlijk gedaan? Jammer voor de roden die nu niet aan oefenen toekwamen, natuurlijk. We zetten onze wijsheid van de dag nog op een tegeltje voor op kantoor of op het toilet.
Het was een praktische sessie vol impro technieken, toegepast op een belangrijk aspect van de zakelijke praktijk, dat nog niet voor iedereen koekje is (incl. ondergetekende). Leuk! Leerzaam! Bedankt Remco en Lieselotte!
Uitwisselronde Jos Paauw
Inrichten en op maat snijden van je workshop
Verslag door Anke Helder
Jos Paauw legt uit over spelvormen. Er heersen verschillen inzichten en inzetten rond spelvormen.
Hét onderwerp om met elkaar over te discussiëren; de verschillende lagen rond een spelvorm; varianten / inzet / feedback mogelijkheden.
Na het voordoen van (onderstaande) favoriete spelvormen van Jos worden subgroepen gevormd waarin ervaringen worden gedeeld;
woord voor woord
cluedo
diapresentatie
statustransactie
emotionele roetsjbaan
De groepen sluiten af met een (hilarische) demonstratie waaronder cluedo met blinddoek. Dat moet je gezien hebben?!
Uitwisselronde Mieke van de Pol: verslag helaas niet binnen gekregen.

Uiteindelijke deelnemerslijst
Anja Boorsma ImproSophie
Jos Paauw Jos Paauw Training en Theaterimprovisatie
Ingrid Kluft Ingpro!
Lieselotte Nooyen Troje
Remco Koffijberg Afdeling Trainingen
Petra Boom Vaas voor de Boom
Raymond van Driel F-Act Training & Coaching
Arthur Aalbers Creatuur
Mieke van de Pol 2enable
Freek Verdult FV-Entertainment
Mike Straatman Bureau Straatman
Alieke van der Wijk Troje
Gaby Agsteribbe Clip Training en Theater
Theo van Ede
Richard Boer Theater tussen de Bedrijven
Elsbeth van Orsouw ElsjeB Improvisatietheater
Sander de Boer Improspect
Richard Roling Box of Chocolates
Edwin van Koeverden Impro4U
Micole Smits Koraal Consulting
Michaela Hogenboom Enviu
Marijn Vissers Improphondo
Marie-José Bonthuis Primo-Impro
Roel Pot Rope Theater
Peter Douw Rope Theater
Berry van den Bos Theaterlokaal
Bart Brouwers 3 in de pan
Doortje Roosdorp
Angelique Fierens
Frans Mouws MMC
Anke Helder
Tess Doucet Spellfinder
Hannah Borst ZieZus, eigenZinnig theater
Liesbeth Tettero Tettero.Communicatie
Melanie Hulsegge
Anita van Suijdam Impuls
Jessica van Gils Impuls
Mirjam Schreuder
Harm Jan Doornbos Improsa
Willeke Doornbos Improsa
Martine Werners
Gijs van Bilsen
Therese Frankenhuis Utile Dulci T&C
Margaret van de Wetering Mags
Uitkomsten stellingen bij evaluatie
Stellingen (gepeild middels staan/zitten, ca. 42 mensen in het publiek):
- Dag: week vs. weekend: 7 van de aanwezigen heeft voorkeur voor doordeweeks, rest wil weekend
- Lengte programma: niemand vindt het te lang, 8 mensen vinden het te kort, rest vindt het precies goed
- Frequentie bijeenkomsten: niemand stemt voor minder dan 2 keer per jaar. 20 mensen stemmen voor meer dan 2 keer per jaar. Rest vindt 2 keer per jaar goed.
- Verhouding informeel netwerken vs. programma-onderdelen: 10 mensen willen meer tijd voor informeel netwerken, 1 persoon wil meer programma-onderdelen, rest vindt het goed zo
- Communicatie vooraf: 1 persoon was door Raymond niet goed op de mailinglijst gezet, 1 persoon dacht zich te hebben aangemeld maar mail was niet bij organisatie aangekomen, rest vond communicatie goed.
- Kom je een volgende keer weer? iedereen ja.
- Initiatief Remko van der Drift om trainingen voor toegepaste impro-ers te organiseren, gegeven door mensen met een bepaald specialisme in het trainingsveld. 27 mensen zijn geïnteresseerd in trainingen. Er wordt ook geroepen dat we voor bepaalde specialismen ook binnen het netwerk kunnen kijken. Micole Smits kan bijv. workshop geven over Voice Dialogue en Liesbeth Tettero over Psychodrama. Raymond van Driel gaat binnenkort een Toegepaste Impro-tweedaagse geven voor ervaren Impro-trainers.
Welke onderwerpen heb je vandaag gemist?
-Acquisitie
-Uitwisselen (op een informelere wijze)
-Onderlinge contracten en Algemene voorwaarden
-Verkooptechnieken
Eerste bijeenkomst 17 oktober 2008
De eerste bijeenkomst van dit netwerk heeft plaatsgevonden op 17 oktober, en had de volgende bevindingen:
Wat zie je als kansen voor het AIN-NL netwerk?
- Verhogen kwaliteit impro
- Vergroten van de markt voor impro
- Samenwerken
- Ontmoeten
- Kennisuitwisseling
…en bedreigingen?
- Veel geklets weinig wol
- Wel brengen, niets halen
Wat zou je willen delen?
- Oefeningen
- Kennis
- Netwerk
- Intervisie
- Inspiratie
Wat zou je niet willen delen?
Wat doe jij met improvisatie?
- Rollenspel 16
- Trainingen
- Fun 16
- Coaching 5
- Communicatie 25
- Samenwerking 9
- Acteren 24
Wat kun jij heel goed?
- Energie geven en enthousiasmeren
- Band aangaan met groep
- Oude mensen goed enthousiasmeren
Waar kom je voor terug?
- Kennis brengen 23
- Kennis halen 31
- Opdrachten verkrijgen 16
- Innovatie 27
- Frustratie delen 1
- Samenleving verbeteren 11
- Gezelligheid 29
- Samenwerkingsverbanden starten 30
Wanneer is het netwerk niet meer interessant voor jou?
Te commercieel, te duur, niet concreet, teveel gepraat, oppervlakkig, geen info delen, teveel werk (voor bijdrage netwerk), levert niets op, concurrentiestrijd